İzmir’de Şok Karar: Belediyenin Kestiği Yüksek İmar Cezası Mahkemeden Döndü

İzmir‘in Karabağlar ilçesinde, gecekondusuna yaptığı eklenti nedeniyle hem adli hem de idari para cezasıyla karşı karşıya kalan bir vatandaşın, belediye tarafından kesilen 980 bin TL’lik idari para cezası mahkemece iptal edildi. Bu tarihi karar, ‘aynı eylemden dolayı iki kez ceza verilemez’ (Non Bis In Idem) evrensel hukuk ilkesine dayanarak alındı ve bu durum, benzer mağduriyetler yaşayan binlerce vatandaş için emsal teşkil ediyor.

Belediyenin Cezası Neden İptal Edildi? Yargıdan Açıklama Geldi

Olay, Karabağlar’da ikamet eden K.F. isimli vatandaşın, mevcut konutuna yasa dışı bir ekleme yapmasıyla başladı. Karabağlar Belediyesi, encümen kararıyla bu yapı için yıkım kararı alırken, aynı zamanda 980 bin TL gibi astronomik bir idari para cezası kesti ve savcılığa suç duyurusunda bulundu. Sürecin devamında, mahkeme tarafından vatandaş hakkında verilen hapis cezası, para cezasına çevrildi.

Ancak, vatandaşın avukatı Mehmet Harun Elçi aracılığıyla idare mahkemesine başvuru yapmasıyla birlikte süreç yeni bir boyut kazandı. Mahkeme, evrensel hukuk prensiplerinden olan ve ‘aynı fiilden dolayı iki kez cezalandırılamama’ anlamına gelen ‘Non Bis In Idem’ ilkesini temel alarak, belediyenin kestiği idari para cezasını hukuka aykırı buldu ve iptal etti. Bu karar, adli bir soruşturma sonucunda cezalandırılan bir kişi hakkında, aynı eylem nedeniyle idari yoldan da ceza kesilemeyeceğini net bir şekilde ortaya koydu.

Avukat Elçi: ‘Bu Karar Binlerce Kişi İçin Umut Işığı’

Verilen kararı değerlendiren Avukat Mehmet Harun Elçi, bu kararın yalnızca K.F. için değil, benzer durumda olan pek çok vatandaş için bir milat olduğunu belirtti. Elçi, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şu önemli noktalara dikkat çekti:

• Evrensel Hukuk İlkesi: ‘Non bis in idem’ prensibi gereğince, bir kişi aynı eyleminden dolayı birden fazla kez cezalandırılamaz.
• Hukuka Aykırı Uygulama: Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 184. maddesi kapsamında imar kirliliğine neden olmaktan adli cezaya çarptırılan bir kişiye, idari yoldan da ağır para cezaları kesilmesi hukuken savunulamaz.
• Mahkemelerin Rolü: Mahkemeler, bu tür çifte cezalandırma uygulamalarına karşı durarak hukukun üstünlüğünü tesis etmektedir. Bu imar cezası iptali kararı da bunun en net göstergesidir.

‘Mağduriyet Yaşayanlar Dava Açmaktan Çekinmesin’ Çağrısı

Avukat Elçi, kaçak yapılaşma ile ilgili genel bir algı olan ‘tüm yapanlar rant peşinde’ düşüncesinin doğru olmadığını vurguladı. Özellikle dar gelirli vatandaşların, yapılan küçük eklentiler nedeniyle astronomik cezalarla karşı karşıya kaldığını ve bu durumun ciddi mağduriyetlere yol açtığını ifade etti. Elçi, belediyelerden encümen kararı tebliğ alan vatandaşları hukuki haklarını aramaları konusunda teşvik etti.

Kendilerine tebliğ edilen encümen kararlarına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açmanın, vatandaşların mağduriyetini önleyeceğini belirten Avukat Elçi, şunları söyledi: “Vatandaşlarımızın bu konuda bilinçli olmalarını ve hukuki yollara başvurmaktan çekinmemelerini öneriyorum. Aldığımız bu emsal niteliğindeki karar, hem vatandaşların çifte cezalarla ezilmesini engelliyor hem de hukuk devletinin gücünü pekiştiriyor. Bu, vatandaşlar için önemli bir kazanımdır ve benzer durumdaki herkesin bu karardan ilham alması gerekmektedir.” Bu gelişme, hukukun üstünlüğünü bir kez daha gözler önüne sererken, vatandaşların hak arama özgürlüğünün önemini de vurguladı.